แบ็คเกอร์บอร์ด คืออะไร? ทำไมเป็นวัสดุผนังเบาที่เหนือกว่า

ปัญหาเรื่องกระเบื้องร่อน โก่งตัว หรือเชื้อราสะสมตามร่องยาแนวในพื้นที่เปียกชื้นอย่างห้องน้ำและห้องครัว มักมีต้นตอมาจากการที่ผนังเบา ฝ้า เพดาน หรือพื้นที่ปูด้วยชั้นรองรับใต้กระเบื้องที่รับมือกับความชื้นได้ไม่ดีพอ จนนำไปสู่ค่าใช้จ่ายในการรื้อซ่อมแซมที่บานปลาย

ในบทความนี้ feetag จะพาทุกคนไปทำความรู้จักกับ แบ็คเกอร์บอร์ด (Backer Board) วัสดุรองพื้นสำหรับการปูพื้นผิว ที่เป็นมาตรฐานของงานก่อสร้างและงานปูกระเบื้องทั้งงานผนังเบา ฝ้า เพดาน หรือพื้นยุคใหม่ รวมถึง XPS Backer Board สุดยอดแบ็คเกอร์บอร์ดแบบแซนด์วิชเลเยอร์ที่ใช้งานได้ทั้งงานพื้นที่เปียกและงานฉนวนกันความร้อน

แบ็คเกอร์บอร์ด คืออะไร?

แบ็คเกอร์บอร์ด คือ แผ่นรองรับวัสดุปูผิวหรือแผ่นซับสเตรตที่ออกแบบมาเพื่อติดตั้งเป็นฐานรากชั้นแรกบนผนังและพื้น ก่อนที่จะลงกาวซีเมนต์เพื่อปูกระเบื้อง หินธรรมชาติ หรือวัสดุตกแต่งผิวประเภทอื่น ๆ โดยทำหน้าที่สร้างระนาบที่เรียบ สม่ำเสมอ แข็งแรง และมีคุณสมบัติเฉพาะตัวในการทนทานต่อความชื้นหรือป้องกันน้ำซึมผ่าน

โดยแบ็คเกอร์บอร์ดต่างจากผนังฉาบปูนหรือแผ่นผนังเบาทั่วไปตรงที่ แบ็คเกอร์บอร์ดถูกออกแบบมาเพื่อรองรับน้ำหนักของกระเบื้องร่วมกับกาวซีเมนต์ได้อย่างมั่นคงโดยไม่แอ่นตัว บวม หรือหลุดร่อนเมื่อเวลาผ่านไป

ซึ่งเป็นปัญหาคลาสสิกของงานก่อสร้างและงานตกแต่งภายในที่พบได้บ่อยที่สุดในพื้นที่เปียกชื้นอย่างห้องน้ำ ห้องอาบน้ำ หรือสปา คือปัญหาน้ำรั่วซึมผ่านร่องยาแนวเข้าไปสะสมอยู่หลังโครงสร้างผนัง หากใช้ผนังยิปซัมทั่วไปหรือผนังไม้อัด ความชื้นจะทำให้วัสดุเปื่อยยุ่ย ก่อให้เกิดเชื้อรา และทำให้กระเบื้องหลุดร่อนออกมาทั้งแผง แบ็คเกอร์บอร์ดจึงถูกคิดค้นและพัฒนาขึ้นมาเพื่อตัดวงจรปัญหานี้ โดยทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันเชิงโครงสร้างที่ไม่ทำปฏิกิริยากับน้ำและความชื้น ทำให้โครงสร้างอาคารด้านหลังยังคงแห้งและปลอดภัยตลอดอายุการใช้งาน

ด้วยเหตุนี้ แผ่นแบ็คเกอร์บอร์ด จึงเป็นวัสดุที่นิยมใช้กับงานผนัง ฝ้า ห้องน้ำ ห้องครัว และงานตกแต่ง ทั้งภายในและภายนอก

แผ่นแบ็คเกอร์บอร์ด ผลิตจากอะไร

ในยุคแรกเริ่มของวงการก่อสร้าง แบ็คเกอร์บอร์ดมักผลิตจากซีเมนต์ผสมเส้นใยหรือมวลรวมน้ำหนักเบา แต่ด้วยข้อจำกัดเรื่องน้ำหนักและความเปราะ จึงมีการพัฒนาวัสดุศาสตร์มาอย่างต่อเนื่อง จน

ปัจจุบันเทคโนโลยีที่ได้รับความนิยมและถือเป็นมาตรฐานระดับสากลสำหรับงานกันซึม คือ แบ็คเกอร์บอร์ดที่ใช้แกนกลางเป็นโฟม XPS เสริมความแข็งแรงด้วยตาข่ายไฟเบอร์กลาส และเคลือบพื้นผิวหน้าด้วยมอร์ตาร์โพลิเมอร์ เรียกว่า XPS Backer Board หรือ XPS Tile Backer Board

โครงสร้างแผ่นแบ็คเกอร์บอร์ดแบบแซนด์วิชเลเยอร์นี้ประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญที่ทำงานประสานกันอย่างมีประสิทธิภาพ

• แกนกลาง XPS Foam: วัสดุแกนในเป็นโฟมโพลีสไตรีนชนิดอัดรีดที่มีโครงสร้างเซลล์แบบปิดสนิท ทำให้โมเลกุลของน้ำไม่สามารถแทรกซึมผ่านเข้าไปได้ ตัวโฟมมีคุณสมบัติกันน้ำได้แบบสมบูรณ์ ไม่ดูดซับความชื้น มีน้ำหนักเบา และยังทำหน้าที่เป็นฉนวนกันความร้อนรวมถึงลดทอนเสียงได้ดี
• ตาข่ายไฟเบอร์กลาสเสริมแรง: ตาข่ายใยแก้วสังเคราะห์ทอละเอียดถูกประกบอยู่ทั้งสองฝั่งของแผ่นโฟม ทำหน้าที่กระจายแรงดึง ป้องกันการบิดงอ และเพิ่มความแข็งแรงเชิงกล ทำให้แผ่นมีความทนทานต่อแรงกระแทกและสามารถรับน้ำหนักกระเบื้องขนาดใหญ่ได้โดยไม่แตกหัก
• ผิวเคลือบมอร์ตาร์ดัดแปลงโพลิเมอร์: ผิวหน้าด้านนอกสุดทั้งสองด้านถูกเคลือบด้วยซีเมนต์มอร์ตาร์สูตรผสมโพลิเมอร์พิเศษ ชั้นนี้ช่วยสร้างแรงยึดเกาะระดับโมเลกุลกับกาวซีเมนต์ปูกระเบื้อง ทำให้ช่างสามารถปาดกาวซีเมนต์และติดตั้งกระเบื้องทับลงไปได้ทันทีโดยไม่ต้องทาน้ำยากันซึมซ้ำอีกรอบ

แบ็คเกอร์บอร์ด ใช้ทำอะไรได้บ้าง

ด้วยคุณสมบัติการกันน้ำ น้ำหนักเบา และการรับแรงยึดเกาะที่สูง ทำให้การประยุกต์ใช้งานแบ็คเกอร์บอร์ดไม่ได้จำกัดอยู่แค่การตีผนังเรียบเท่านั้น แต่ครอบคลุมงานโครงสร้างเบาหลากหลายรูปแบบทั้งในส่วนพักอาศัยและเชิงพาณิชย์

งานผนังและพื้นห้องน้ำส่วนเปียก

การใช้งานยอดนิยมของแบ็คเกอร์บอร์ดคือการติดตั้งเป็นผนังห้องอาบน้ำ ผนังรอบอ่างอาบน้ำ และพื้นห้องน้ำ โดยเฉพาะระบบห้องน้ำโครงสร้างเบาหรือห้องน้ำสำเร็จรูป แผ่นแบ็คเกอร์บอร์ดสามารถยึดเข้ากับโครงคร่าวเหล็กชุบสังกะสี โครงไม้ หรือติดตั้งทับผนังก่ออิฐเดิมได้ทันที ช่วยลดขั้นตอนการฉาบปูนและงานทากันซึมหลายรอบ ทำให้จบงานปูกระเบื้องได้รวดเร็วขึ้นและไม่มีปัญหาการรั่วซึมในระยะยาว

เคาน์เตอร์ครัว เคาน์เตอร์ห้องน้ำ และท็อปโต๊ะ

แบ็คเกอร์บอร์ดสามารถนำมาประกอบขึ้นรูปเป็นเคาน์เตอร์ครัว เคาน์เตอร์อ่างล้างหน้า หรือท็อปเฟอร์นิเจอร์ที่ต้องการปูผิวด้วยหินอ่อน หินแกรนิต หรือกระเบื้องพอร์ซเลน ด้วยความที่ตัดแต่งง่ายและมีน้ำหนักเบา ช่างจึงสามารถตัด ต่อ และยึดแผ่นเข้าด้วยกันเพื่อสร้างโครงสร้างตู้หรือซุ้มเคาน์เตอร์ได้อย่างสะดวกรวดเร็วโดยไม่ต้องหล่อคอนกรีตที่มีน้ำหนักมากและเสียเวลาบ่มตัว

ซุ้มวางของฝังผนังและม้านั่งในห้องอาบน้ำ

การทำช่องนิชฝังผนังสำหรับวางสบู่แชมพู หรือการทำม้านั่งบิวท์อินภายในโซนอาบน้ำ สามารถใช้แบ็คเกอร์บอร์ดตัดประกอบเป็นรูปทรงกล่องหรือม้านั่งแล้วยึดเข้ากับโครงสร้างได้ทันที ช่วยลดความเสี่ยงเรื่องรอยต่อน้ำรั่วซึมที่มักเกิดขึ้นตามมุมหักเลี้ยวได้อย่างเบ็ดเสร็จ

งานพื้นที่สัมผัสน้ำภายนอกและสปา

นอกจากพื้นที่ภายในบ้านแล้ว แบ็คเกอร์บอร์ดยังนิยมนำไปใช้ในพื้นที่ที่มีไอน้ำและความชื้นสูงตลอดเวลา เช่น ห้องอบไอน้ำ ซาวน่า ผนังรอบสระว่ายน้ำ ระเบียง หรือดาดฟ้า โดยทำหน้าที่เป็นชั้นซับสเตรตที่ช่วยป้องกันโครงสร้างอาคารจากการแทรกซึมของละอองน้ำและคลอรีน

ทำไมควรใช้ แบ็คเกอร์บอร์ด XPS แทน ซีเมนต์บอร์ด และ แผ่นยิปซัมเคลือบไฟเบอร์

ในตลาดแบ็คเกอร์บอร์ดสำหรับงานรองพื้นปูกระเบื้อง ตัวเลือกที่มักถูกนำมาเปรียบเทียบกันคือ แบ็คเกอร์บอร์ด XPS, ซีเมนต์บอร์ด, และแผ่นยิปซัมเคลือบไฟเบอร์ แม้ว่าวัสดุทั้งสามชนิดจะถูกออกแบบมาเพื่องานผนังเบา แต่รู้หรือไม่ว่าในแง่ของประสิทธิภาพ ประสบการณ์หน้างาน และความคุ้มค่าระยะยาว แผ่นแบ็คเกอร์บอร์ด XPS มีความเหนือกว่าอย่างชัดเจน

จะเห็นว่า แบ็คเกอร์บอร์ด XPS คือ วัสดุที่มีข้อได้เปรียบจากความสามารถในการกันน้ำแบบเบ็ดเสร็จ เนื่องจาก XPS Foam เป็นเนื้อโฟมเซลล์ปิด จึงมีคุณสมบัติกันน้ำ 100% ตลอดทั้งแผ่นโดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาน้ำยากันซึมเพิ่มเติมที่ผิวหน้า ในขณะที่แผ่นยิปซัมเคลือบไฟเบอร์แม้จะผสมสารกันชื้นหรือเคลือบผิวหน้า แต่แกนกลางยังคงเป็นแร่ยิปซัม หากน้ำเล็ดลอดผ่านรอยต่อหรือรูเจาะสกรูเข้าไป เนื้อยิปซัมจะดูดน้ำ ค่อย ๆ ยุ่ย และสูญเสียความแข็งแรงในที่สุด ส่วนซีเมนต์บอร์ดนั้นแม้จะไม่เน่าเปื่อยเมื่อโดนน้ำ แต่วัสดุมีรูพรุนสูง น้ำจึงสามารถซึมผ่านเนื้อบอร์ดไปยังโครงคร่าวเหล็กด้านหลังจนเกิดสนิมได้ จึงจำเป็นต้องทาระบบกันซึมทับหน้าอย่างละเอียดอีกชั้นหนึ่ง

และนอกจากนี้ ด้วยการที่แกนกลางที่เป็น XPS Foam เป็นเนื้อโฟมเซลล์ปิด ยังทำให้แบ็คเกอร์บอร์ดชนิดนี้เป็นฉนวนกันความร้อนชั้นเยี่ยมในตัว ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ทั้งซีเมนต์บอร์ดและแผ่นยิปซัมไม่มี

ลำดับสุดท้ายคือจุดเด่นด้านความง่ายในการติดตั้ง แบ็คเกอร์บอร์ดที่ผลิตจากวัสดุ XPS มีน้ำหนักที่เบากว่าและติดตั้งได้รวดเร็วกว่า ซึ่งแผ่น XPS มีน้ำหนักเบากว่าซีเมนต์บอร์ดถึง 5-6 เท่า ช่างคนเดียวสามารถยกติดตั้งได้อย่างง่ายดาย และการตัดแผ่นทำได้ง่ายเพียงใช้มีดคัตเตอร์กรีดผิวตาข่ายแล้วหักแผ่นตามรอยโดยที่ไม่มีเศษฝุ่นฟุ้งกระจาย แต่ที่สำคัญกว่านั้นคือการที่แผ่น XPS Backer Board ไม่เพิ่มน้ำหนักกดทับโครงสร้างมากนัก จึงได้รับความนิยมในการใช้ต่อเติมอาคารเก่าที่ไม่ต้องการรับน้ำหนักมาก

ข้อมูลอ้างอิงจาก

• โฟม XPS คืออะไร? เป็นวัสดุที่เหนือกว่า EPS อย่างไร – Siam Home Decoration
• Tile Backer Boards: Fibre Cement vs XPS, and How to Choose – NoMorePly
• Backer Board คืออะไร? แผ่นรองพื้นสำคัญอย่างไรกับการปูกระเบื้อง – Siam Home Decoration
• XPS Backer Board ทำไมจบงานเร็วกว่า Backer Board แบบอื่น – Ncmaz (ncmaz.bloggang.com)